نقد، پژوهش، پايان‌نامه

پايان‌نامه‌ها و مقاله‌های پژوهشي

∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇

نقد و يادداشت بر كتاب‌ها در رسانه‌ها

∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇

211 314 admin

خوانش باختینی رمان حیاط‌خلوت / محمود رنجبر

  محمود رنجبر استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان است. او در مقاله‌ای مفصل به خوانش باختینی رمان «حیاط خلوت» پرداخته و از این منظر به آن نگریسته است. در ابتدا چکیده‌ای از مقاله و در انتها فایل کامل این مقاله قابل خواندن است. این مقاله در نشریه ادب پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان منتشر شده است.

چکیده

  «حیاط‌خلوت» نوشته فرهاد حسن‌زاده یکی از رمان­های برگزیده جشنواره ادب پايداري است. این رمان ازجمله آثار متفاوت در حوزه ادبیات پایداری به شمار می‌رود.

نگرش انتقادی به تبعات جنگ و حذف ارزش‌های برآمده از این واقعة سیاسی، اجتماعی، حیاط­خلوت را به اثری قابل تأمل از منظر حوزه انسان­شناسی و جامعه‌شناسی ادبیات بدل مـی­کــند. از سوی دیگر تـجـربه مبـتنـی بـر زیست جهان نویسنده در زبان و اجتماع پس از جنگ موجب بازتاب کیفّیات زندگی و چگونگی تحوّلات فکری شخصیت­های این رمان شده ­است. هدف این پژوهش بازخوانی رمان حیاط‌خلوت با رویکرد میخائیل باختین است. نتایج این خوانش نشان می­دهد که در این رمان، حرکتی کارناوالی از سوی شخصیت­ها برای ویرانگری نظم بـرساختة حاکــمیت جامعة پــس از جنــگ صورت می­گـیرد. در این       حر کت نشانه­‌های متفاوت گفتگو، خنده، اعتراض، چند صدایی و نقیضه پدیدار می‌شود که نشان دهندة جنبه­‌هایی از کیفیت زندگی انسان معاصر است.

400 400 admin

تحلیل مقایسه‌ای طنز نوجوان در آثار داستانی فرهاد حسن‌زاده و سعید هاشمی

نام دانشجو: امیر مجیدی فشتمی
استاد راهنما: دکتر احمد رضی
دانشگاه گیلان/ تابستان 95

این پژوهش ضمن ارائه‌ی تعریفی از نوجوانی، ادبیات نوجوان، طنز و بیان شگردهای آن و نظریه‌های موجود در طنز، به بررسی تحلیلی  توصیفیِ آثار داستانی دو تن از نویسندگان موفق در این حوزه می‌پردازد و آثار داستانی طنز نوجوانِ فرهاد حسن‌زاده و سید سعید هاشمی را با نگاهی مقایسه‌ای از لحاظ شگردهای طنز و موضوع‌ها با توجه به نظریه‌های طنز زبانشناختی)نظریه‌ی برتری و ناهمخوانی(و غیرزبانشناختی) نظریه‌ معنایی (راسکین و فوناژی) بررسی می‌کند.

209 241 admin

فراداستان، زبان انگیزش تفکر در ادبیات کودک ایران، بررسی سه اثر فرهاد حسن‌زاده

فراداستان، زبان انگیزش تفکر در ادبیات کودک ایران، بررسی سه اثر

«فراداستان، زبان انگیزش تفکر در ادبیات کودک ایران، بررسی سه اثر فرهاد حسن‌زاده» مقاله‌ای پژوهشی است. این مقاله در دو فصلنامه علمی‌پژوهشی “نقد زبان و ادبیات خارجی” دانشگاه شهید بهشتی دوره اول، شماره2، بهار و تابستان 1388 چاپ شده است.
روشنک پاشایی پژوهشگری است که به بررسی سه کتاب سال های اخیرم پرداخته و تکنیک‌های مدرنیسم و پست مدرنیسم را در این کتاب ها شناسایی کرده است.

400 400 admin

کاربرد فرازبان در روایت پردازی کودکانه فرهاد حسن‌زاده

«کاربرد فرازبان در روایت پردازی کودکانه فرهاد حسن‌زاده» عنوان پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی «شتاو زند کریمی» است. وی دانشجوی دانشگاه کردستان، دانشکده‌ی ادبیات فارسی و زبان‌های خارجه است. این پایان‌نامه در مهرماه 1392 ارایه شده و استاد راهنمای خانم زندکریمی دکتر پارسا یعقوبی و استاد مشاور دکتر صالح ادیبی بوده است.

در چکیده‌ی این پایان‌نامه آمده است:

182 257 admin

تحلیل هرمنوتیک رمان هستی

این تحقیق که برگزیده‌ی هفتمین جشنواره پژوهش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شده است، به بررسی و تحلیل هرمنوتیک رمان هستی می‌پردازد. این تحلیل با رویکردی بر روش و حقیقت هالس گئورک گادامر و نظریه‌ی کارناوال و منطق گفت‌وگویی میخائیل باختین بنا شده است.

◊ نسیم یوسفی که فارغ التحصیل رشته‌ی علوم اجتماعی است.

200 279 admin

مقایسه شیوه‌های طنزپردازی…

موضوع پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد خانم «بتول زارعی جلال آبادی» مقایسه‌ی شیوه‌های طنزپردازی در آثار هوشنگ مرادی کرمانی، فرهاد حسن‌زاده و شهرام شفیعی است.

استاد راهنمای این دانشجو دکتر حمید جعفری قریه علی و استاد مشاور وی دکتر نرگس باقری است. این پایان‌نامه در مهرماه 1393 در دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان ارایه شده است.

400 400 admin

بررسی و تحلیل آثار برجسته‌ کودک از فرهاد حسن‌زاده

«بررسی و تحلیل آثار برجسته‌ کودک از فرهاد حسن‌زاده» عنوان پایان‌نامه کارشناسی ارشد مهدیه عابدی است. مهدیه عابدی از این پایان‌نامه در اسفند 1391 در دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهرکرد دفاع و گویا نمره‌ی خوبی هم بابتش دریافت کرده. دکتر جهانگیر صفری استاد راهنما و دکتر سید کاظم موسوی استاد مشاور وی بوده‌اند.

209 241 admin

فرازبان و قابليت‌های تعاملی آن در روايت‌های كودكانه‌ی فرهاد حسن‌زاده

يكي از مقاله‌هاي منتشر شده در فصلنامه مطالعات ادبيات كودك شيراز به بررسي فرازبان در چند كتاب من اختصاص دارد. اين مقاله  كه توسط «شتاو زندكريمي» و «پارسا يعقوبي جنبه‌سرايي» نگاشته شده، در شماره 14 سال هفتم، پاييز و زمستان95 منتشر شده است.

209 241 admin

نمود تکنیک‌های طنز در ساختار پیرنگ داستان‌های طنز فرهاد حسن‌زاده

مقاله‌ای که توسط علی صفایی و حسین ادهمی نوشته شده است. این مقاله در فصلنامه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی در شماره سی‌و دوم، بهار 1393 منتشر شده است.

این مقاله با بررسی سه مجموعه داستان در دو بخش به کندوکاوی در شیوه‌های طنزپردازی فرهاد حسن‌زاده می‌پردازد. بر اساس یافته‌های این مقاله، تکنیک‌های طنزی که حسن‌زاده در داستان‌های خود به کار می‌برد، هرچند بر عناصر داستان مانند فضا، شخصیت‌پردازی، لحن، سبک، زبان و… تاثیر گذار است، نمود آشکار این تکنیک‌ها در ساختار پیرنگ داستان‌های وی است. کتاب‌های بررسی شده عبارتند از: لبخندهای کشمشی یک خانواده‌ی خوشبخت، هندوانه به شرط عشق و در روزگاری که هنوز پنجشنبه و جمعه اختراع نشده بود.

اصل مقاله را می‌توانید اینجا بخوانید

نمود تکنیک‌های طنز در ساختار پیرنگ داستان‌های فرهاد حسن‌زاده

209 241 admin

نگاهی به گستره‌ی طنز و مطایبه و شگردهای آن در آثار فرهاد حسن‌زاده

این مقاله در مجله‌ی علمی پژوهشی ادبیات کودک شیراز شماره 12، پاییز و زمستان 1394 به چاپ رسیده است. آقایان حسین ادهمی و علی صفایی زحمت نگارش این مقاله‌ی مفصل را کشیده‌اند و در آن به تحلیل تکنیک‌هایی که در نگارش طنز کتاب روزنامه سقفی همشاگردی به کار رفته پرداخته‌اند.

اصل مقاله را می‌توانید اینجا بخوانید

350 468 admin

جسارت در بیان مفاهیم دیرآشنا

شاید اولین چیزی که دراین کتاب توجه مخاطب را جلب می کند فرم آن است. هر فصل این کتاب پستی از یک وبلاگ است. وبلاگ درنا، دختر جوانی که با خواندن یک دفترچه خاطرات قدیمی تصمیم می گیرد داستانی را درباره ی زال و عشق قدیمی او در وبلاگش منتشر کند و نظرات خوانندگان را بداند. درنا به گذشته زال برمی گردد و داستان او و فریبا را روایت می کند؛ پسر نوجوانی که خانواده ای ندارد و در یک پرنده فروشی کار می کند. کلیدی که سال ها دست زال ماند چون فکر می کرد یک روز فریبا و خانواده اش بر می گردند و کلید خانه شان را از او می خواهند…

800 533 admin

ویژگی‌های آثار فرهاد حسن‌زاده

نويسنده‌اي كه جايش فقط پشت ميز نيست

 

تا کنون فرهاد حسن‌زاده از طرف چند نهاد ايرانی سه بار نامزد دريافت جايزه‌‌های جهانی شده است. به همين بهانه نگاهی به ويژگی‌های نويسندگی و برخی از كتاب‌هايش كرده‌ايم.

  • در یک نگاه

فرهاد حسن‌زاده، متولد بيستم فروردين 1341، آبادان است. او نوشتن را از سال‌هاي نوجواني(1355) آغاز كرد؛ يعني زماني كه عضو كانون پرورش فكري شد و توانست فكر و احساسش را در قالب نمايشنامه و داستان بروز بدهد.

جنگ و محاصره‌ي شهر آبادان باعث مهاجرت او و خانواده‌اش از آن‌جا شد. او در سال‌هاي مهاجرت به تحصيل ادامه داد و به خاطر پرداختن ناگزير به دغدغه‌هاي زندگي از نویسندگی باز ماند.

در سال 1366 ازدواج کرد. با به دنیا آمدن اولین فرزندش قصه‌هایی برای او تعریف مي‌کرد و به فکر چاپ آن‌ها افتاد. از سال 1368 همكاري‌اش را با مطبوعات كودك و نوجوان آغاز كرد و اولين داستان‌هايش را در نشريات این گروه سنی به چاپ رساند.

سال 1370 اولین کتابش در شیراز چاپ شد؛ «ماجرای روباه و زنبور». کتابی که خودش هم در تصویرگری آن نقش داشت. کم‌کم کتاب‌هایش چاپ شدند و مورد توجه قرار گرفتند. هم توجه مخاطبان و هم منتقدان و کارشناسان ادبیات کودک و نوجوان. اینک او بیش از 80 کتاب نوشته و بیش از 30 جایزه‌ی ملی برای کارهایش گرفته است.

  • ویژگی‌های ادبی آثار

نهادهايي كه حسن‌زاده را براي جوايز جهاني «آستريد ليندگرن» و «هانس كريستين اندرسن» معرفي كرده‌اند دلايلي داشته‌اند. به برخي از اين دلايل اشاره مي‌كنيم:

  • نویسندگی در بیشتر قالب‌های ادبی مانند داستان كوتاه، داستان بلند، رمان، شعر، افسانه، فانتزي، طنز، زندگينامه، فيلم‌نامه.
  • نویسندگی برای تمامي گروه‌های سنی: خردسال، کودک، نوجوان و بزرگسال.
  • خلق آثاری تأثیرگذار، باورپذیر و استفاده از تكنيك‌هاي ادبي خاص و متفاوت.
  • خلق آثاری كه راوي آن‌ها کودکان و نوجوانان هستند؛ روايت‌هايي مملو از تصویرسازی‌های عینی و گفت‌وگوهاي باورپذير.
  • پرداختن به موضوع‌های گوناگون اجتماعی چون جنگ، مهاجرت، کودکان كار و خيابان، بچه‌هاي بي‌سرپرست يا بدسرپرست و…
  • پرداختن به مسائلی که کمتر در آثار کودک و نوجوان دیده می‌شود، مانند جنگ و صلح، طبقات فرودست، افراد معلول، اختلالات شخصیتی‌ـ‌روانی و…
  • تنوع در انتخاب شخصیت‌های محوری و كنشگر (فعال). مشخصاً دخترانی که علیه برخی باورهای غلط ایستادگی می‌کنند.
  • بهره‌گیری از طنز در کلام و روایت‌هاي زنده و انتقادي از زندگي مردم كوچه و بازار.
  • زبان ساده و بهره‌گیری اصولی از ویژگی‌های زبان بومی و اصطلاح‌هاي عاميانه و ضرب‌المثل‌ها.
  • نويسندگی و كارهای شبه نويسندگی

يكي از ويژگي‌هاي حسن‌زاده كارهاي مطبوعاتي اوست. او در كنار نوشتن كتاب فعاليت‌هاي مؤثري داشته و  بسياري از مخاطبانش او را به خاطر نوشته‌هاي مطبوعاتي‌اش مي‌شناسند. همچنین برخی از کتاب‌هایش تبدیل به فیلم یا برنامه‌ی رادیو تلویزیونی شده است. «نمكي و مار عينكي»، «ماشو در مه» و «مهمان مهتاب» از كتاب‌هايي هستند كه از آن‌ها اقتباس شده است.

حسن‌زاده به همراه تعدادی از نویسندگان، شاعران و مترجمان سنگ بنای تشکیل «انجمن نویسندگان کودک و نوجوان» را گذاشته است. این تشکل اصلی‌ترین نهاد مستقل نویسندگان است که نزدیک به 20 سال از تأسیس آن می‌گذرد. دبیری و داوری چند جشنواره‌ي ادبی و هنری نیز از فعالیت‌های اوست. ارتباط مستمر حسن‌زاده با نهادهاي مرتبط با مسائل و حقوق كودكان باعث شده كه شناخت بهتري از اين كودكان داشته باشد.

  • هستی

«هستی» داستان دختر نوجوانی‌ است که نمی‌خواهد مثل دختر‌های هم‌سن‌وسالش باشد و کارهای دخترانه بکند. او آرزو دارد وقتی بزرگ شد راننده‌ي تریلی، خلبان یا دروازه‌بان تیم شهرش بشود. پدر هستی با رفتارهای هستی مخالف است و مدام او را سرزش و تحقیر می‌کند. با اتفاقاتی که سر راه او و خانواده‌اش قرار می‌گیرد، نگاه هستی به آدم‌ها و محیط اطرافش عوض می‌شود. او به مدد قرارگیری‌اش در موقعیت‌های نا‌خواسته پوست می‌اندازد و بزرگ می‌شود و می‌فهمد که برای قوی بودن فرقی نمی‌کند که زن باشد یا مرد.

♦ اين كتاب برگزيده‌ي مخاطبان كانون پرورش فكري، لاك‌پشت پرنده و نامزد چند جايزه‌ي ديگر شد. همچنين كانون اين كتاب را به زبان انگليسي ترجمه و منتشر كرده است.

  • این وبلاگ واگذار می‌شود

درنا، دختر نوجوانی که در آبادان زندگی می‌کند، در پستوی یک کتاب‌فروشی دفترچه‌ي کهنه‌ای را پیدا می‌کند که حاوی یک داستان عاشقانه واقعی است. او که از یافتن این داستان به‌شدت هیجان‌زده است، آن را از نویسنده‌اش که صاحب کتابفروشی است می‌گیرد و بدون اطلاعش به مرور در وبلاگی به نام «دسته‌کلید» قرار می‌دهد. خوانندگان این وبلاگ، در خلال پُست‌های درنا، با داستان زندگی «زال» و عشق نوجوانی او آشنا می‌شوند.

یکی از شیوه‌های جذاب نوشتن رمان خلق داستانی در دل یک داستان دیگر است. در این شیوه، خواننده دو داستان را همزمان می‌خواند و با آن‌ها پیش می‌رود. حالا اگر نویسنده از شیوه‌ای به جز بازی با زمان حال و فلاش‌بک‌های معمول برای نوشتن رمانش استفاده کند، این جذابیت دوچندان می‌شود و این دقیقا‌‌ً همان کاری است که حسن‌زاده در رمان «این وبلاگ واگذار می‌شود» انجام داده است. او در این رمان یک داستان عاشقانه‌ي قدیمی را در قالب یک وبلاگ روایت می‌کند.

♦ این کتاب برگزيده و نامزد چند جايزه‌ي ادبي شده است.

  • کنار دریاچه، نیمکت هفتم

این کتاب دربرگیرنده‌ی هفت داستان کوتاه است. داستان‌هایی که به دغدغه‌های نوجوان امروز توجه می‌کند. مسائلی مانند حریم خصوصی و قداست آن، عشق‌های پاک و‌لی زودگذر نوجوانی، برخورد سنتی بزرگ‌ترها به عشق نوجوان‌ها، کلاس‌های خشک مدرسه و معلم‌های عصاقورت‌داده و شیطنت‌های دانش‌آموزان و…

♦ اين كتاب برگزيده و نامزد چند جشنواره‌ي فرهنگي ايران بوده است.

  • عقرب‌های کشتی بمبک

بچه‌های کار برای خود یک گروه درست می‌کنند و اسمش را می‌گذارند «باند عقرب». آن‌ها کشتی کوچک متروکه‌اي را پاتوق خود کرده‌اند. در جریان انقلاب سال 57 این گروه ناخواسته وارد ماجراهایی می‌شوند. آن‌ها یکی از مأموران پلیس را که در همسایگی‌شان زندگی می‌کند گروگان می‌گیرند و به کشتی بمبک می‌برند. از طرفی دیگر «خلو» سردسته‌ی این باند دلبسته‌ی «گلدونه» دختر این مأمور پلیس است. پلیسی که هیچ نقشی در سرکوب انقلابی‌ها ندارد و فقط مأمور راهنمایی و رانندگی است. روایت این داستان ساختارشکنانه و پست‌مدرن است و دارای زبان و موقعیت‌های طنزآمیز است.

♦ اين كتاب اثر تقدیری کتاب سال ایران (سال 1389) و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است.

  • گلستان سعدی ــ‌ قصه‌های شیرین ایرانی

سعدی اشعار و حکایت‌های زیبایی دارد. اما زبان کلاسیک و سنگین او خواندن این حکایت‌ها را برای بچه‌هاي امروز دشوار کرده است. فرهاد حسن‌زاده در این کتاب با انتخاب روایتی بسیار نو، طرح و فضایی تازه از داستان‌ها و حکایت‌های گلستان سعدی ارائه می‌دهد؛ گویی تمام قصه‌های تمثیلی گلستان همین امروز اتفاق افتاده است. موقعیت‌ها به قدری نزدیک به ذهن هستند که وقتی زن و شوهری می‌خواهند خانه‌ای بخرند و با یک همسایه‌ي فضول مواجه می‌شوند و در نهایت از خرید آن منصرف می‌شوند، آدم خیال می‌کند داستان کاملاً امروزی است و معامله قرار بوده در سالی که در آن زندگی می‌کنیم انجام شود. ورودی هر قصه به قدری شیرین است که انگار مخاطب دارد این داستان را از زبان یک نقال باتجربه و خوش‌بیان می‌شنود. «هرچه بود، گذشت و دیگر برنگشت» یا «بهتر است من چیزی نگویم و شما داستان را بخوانید» به شیرینی ورودی قصه‌ها کمک کرده است.

♦ این کتاب برگزيده‌ي شانزدهمين جشنواره‌ي كتاب سال کانون پرورش فکری در بخش بازنويسي سال 1392شده است.

211 314 admin

خوانش باختینی رمان حیاط‌خلوت / محمود رنجبر

  محمود رنجبر استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان است. او در مقاله‌ای مفصل به خوانش باختینی رمان «حیاط خلوت» پرداخته و از این منظر به آن نگریسته است. در ابتدا چکیده‌ای از مقاله و در انتها فایل کامل این مقاله قابل خواندن است. این مقاله در نشریه ادب پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان منتشر شده است.

چکیده

  «حیاط‌خلوت» نوشته فرهاد حسن‌زاده یکی از رمان­های برگزیده جشنواره ادب پايداري است. این رمان ازجمله آثار متفاوت در حوزه ادبیات پایداری به شمار می‌رود.

نگرش انتقادی به تبعات جنگ و حذف ارزش‌های برآمده از این واقعة سیاسی، اجتماعی، حیاط­خلوت را به اثری قابل تأمل از منظر حوزه انسان­شناسی و جامعه‌شناسی ادبیات بدل مـی­کــند. از سوی دیگر تـجـربه مبـتنـی بـر زیست جهان نویسنده در زبان و اجتماع پس از جنگ موجب بازتاب کیفّیات زندگی و چگونگی تحوّلات فکری شخصیت­های این رمان شده ­است. هدف این پژوهش بازخوانی رمان حیاط‌خلوت با رویکرد میخائیل باختین است. نتایج این خوانش نشان می­دهد که در این رمان، حرکتی کارناوالی از سوی شخصیت­ها برای ویرانگری نظم بـرساختة حاکــمیت جامعة پــس از جنــگ صورت می­گـیرد. در این       حر کت نشانه­‌های متفاوت گفتگو، خنده، اعتراض، چند صدایی و نقیضه پدیدار می‌شود که نشان دهندة جنبه­‌هایی از کیفیت زندگی انسان معاصر است.

567 587 admin

هفت‌هشت قانون خوشگل برای زندگی در شرایط مشکل

آیدین فرنگی/ سايت شهر كتاب

شیمپالو، شیمپالو، شیمپالو! امان از دست شیمپالو، شیمپالوها و اخلاق شیمپالویی‌شان! همه‌شان گردن‌کلفت‌اند و زبان‌ندان و آداب‌نشناس! تا می‌خواهی نفس راحتی بکشی یا کاری را شروع بکنی، سروکله‌شان پیدا می‌شود. وقتی یک شیمپالو جلو راهت سبز می‌شود باید چه کار بکنی؟ طبیعی است که باید اقدامی بکنی! اقدامی مدبرانه که بهتر است پشتوانه‌‌ای در دنیای ضرب‌المثل‌ها هم داشته باشد. خوب! تا بیشتر از این شروع معرفی مجموعه‌‌ی هشت جلدی «من + شیمپالو + جی‌جور» شیمپالویی نشده، بروم سر اصل مطلب!
طبق روایت‌های مبتنی بر روی جلد، این هشت دفتر را آقای فرهاد حسن‌زاده نوشته و براساس روایت‌های مبتنی بر صفحه‌ی اول قصه‌ها، اینها را آقای «روزبه روزبهانی» نوشته است! از آنجا که چندی است بنده و شیمپالویِ درونم سعی می‌کنیم از قضاوت کردن دوری کنیم و قصد ورود به اختلاف هیچ بنی‌بشری را نداریم، در تعیین هویت نویسنده ورود نمی‌کنیم! امید که هر دو بزرگوار با حکمیت دو نورِ دیده (شیمپالو و جی‌جور) قادر به حل اختلاف‌شان باشند.
القصه! روزی روزگاری که نویسنده‌ی این قصه‌ها به سن‌وسال خواننده‌های امروزش بود، برای دل خودش و نه برای ثبت در تاریخ، کتابی نوشت و نامش را گذاشت: «قانون‌های زندگی یک پسربچه‌ی خوشبخت یا هفت‌هشت تا قانون خوشگل برای زندگی در شرایط مشکل یا روزی‌روزگاری روزبه» این قانون‌ها نتیجه‌ی مواجهه‌های او با شیمپالو و مردم‌آزاری‌های اوست. اما این شیمپالو چطور موجودی است؟ او مرد شماره‌ی یک بدجنسی و کثیفی است؛ بدبو و یک‌دنده است و منطقش هم منطق زور است و قلچماقی! یکهو سرراه نویسنده‌ی قصه‌های ما ظاهر می‌شود تا سطری چنین خلق شود: «شیمپالو مثل همیشه دست‌هایش را به کمرش زد و گفت: واسه خوردن‌موردن چی داری بچه مچاله؟» (جلد پنجم، ص ۱۰) خودتان را مجسم کنید که در راه مدرسه از یک شیمپالو چنین جمله‌ای بنشوید! حالا بیا و درستش کن! یا به قول قدیمی‌ها که نور به قبرشان ببارد: اسب بیار و لحاف‌تشک بار کن!
در کتاب اول خبری از جی‌جور نیست. او که در واقع اختراع پدر نویسنده است، از کتاب دوم در مقام خواهر، وارد زندگی روزبه می‌شود. نویسنده متناسب برای هر قصه یا هر یک از قانون‌های زندگی‌اش، ضرب‌المثل‌هایی را انتخاب یا ابداع کرده است. سه نمونه از ضرب‌المثل‌های ابداعی وی در زیر آمده است: «سخت‌افزار بدون نرم‌افزار مفت نمی‌ارزد.» (جلد دوم)، «برو باغچه‌ات را بیل بزن، سهمت زیر خاک است.» (جلد پنجم) و «آدم بی‌پایه، مساوی است با بانک بی‌سرمایه» (جلد هفتم) در پایان کتاب هشتم، شیمپالو دیگر آن شیمپالوی همیشگی نیست و از «اخلاق شیمپالویی»‌اش (ج ۷، ص ۱۷) دست برمی‌دارد.
برای آشنایی مختصر با لحن و قلم نویسنده چند سطر زیر را بخوانید:
گفتم: «برو بابا. توی این هوا بازی کامپیوتری کنیم؟ انگار کم داری؟»
با صدایی شبیه دستگاه آب‌میوه‌گیری گفت: «بله، چند گیگابایت حافظه کم دارم. به پدرت بگو برایم کار بگذارد.»
گفتم: «خیلی خب بابا، گریه نکن. این هوا جان می‌دهد برای بادبادک هوا کردن.»
از تعجب سرش چند دور درجا چرخید و گفت: «بادبادک! بادبادک دیگر چیست؟ از اینهایی که از این سرش فوت می‌کنی، از آن سرش صدا می‌آید؟ دودودودودو…دودودو!»
گفتم: «نه بابا. این که می‌گویی شیپور است. بیا تا نشانت بدهم.» (ج ۴، صص ۷ و ۸)

«من و جی‌جور توُ حال آهنگ‌سازی خودمان بودیم که شیمپالو از راه رسید. از چشم‌های سرخ و آتشی‌اش معلوم بود می‌خواهد اذیت کند. لابد می‌خواست بگوید من هم که بچه بودم با ارکستر صدنفری برنامه اجرا می‌کردم. این دیگر از آن دروغ‌ها بود؛ چون صدای شیمپالو درست مثل اره کشیدن به تیر چراغ‌برق بود. یک‌مرتبه گفت: این مزخرف‌ها چیه می‌خوانی؟ محلش نگذاشتیم و با چشم‌های بسته به خواندن ادامه دادیم. او هم صدای آسمان‌غرومبه‌اش را گذاشت روی سرش و گفت: کافیه! کافیه!» (ج ۶، ص ۱۱، ۱۲، ۱۳)

هرچند قهرمان قصه و خواهرش همیشه از طرف شیمپالو اذیت می‌شوند، برای رهاندن خودشان از شیوه‌هایی استفاده می‌کنند که گاه کمی بدجنسانه است. در کل موقع خواندن کتاب‌ها فکر کردم ممکن است برخی والدین فضای کتاب‌ها را بیش از حد شیمپالویی بدانند!

اگر بخواهم در حد توان به یک مورد نقد داشته باشم، استفاده از کلمه‌ی «پخشانه» را در کتاب اول مطرح خواهم کرد. این کلمه که معادلی است برای «پخش‌صوت» یا «واکمن» با متن و فضای این قصه‌ها سازگاری ندارد و معنای روشنی هم در لحظه‌ی اول از آن برداشت نمی‌شود. رفتار نویسنده در سایر دفترها با مقوله‌ی زبان و نوشتار طوری است که به نظر می‌رسد واژه پخشانه سنخیتی با نثر نویسنده یا فضای کتاب‌هایش نداشته باشد.

نام قصه‌های مجموعه یا نام هر یک از کتاب‌های مجموعه‌ی «من + شیمپالو + جی‌جور» چنین است:

کتاب اول: بفرمایید پیراشکی شیمپالو!

کتاب دوم: چه بویی داشت جوراب شیمپالو!

کتاب سوم: بگذار بروم مدرسه شیمپالو!

کتاب چهارم: کلاغِ بی‌نمک نخور شیمپالو!

کتاب پنجم: غذای خوشمزه برای شیمپالو!

کتاب ششم: خواننده‌ی نسل جوان شیمپالو!

کتاب هفتم: خاله‌شمسی کجاست شیمپالو!؟

کتاب هشتم: عید شما مبارک شیمپالو!

ناشر کتاب‌ها نشر «چکه» است. قیمت هر کدام از کتاب‌های مجموعه ۶۸۰۰ تومان است و تصویرهای داخلی‌شان که به صورت دورنگ چاپ شده، کار مهدی شیری است. هر یک از کتاب‌ها را به تنهایی هم می‌توان خرید.

150 150 admin

یادداشت انوشه منادی درباره رمان هستی

رمان نوجوان هستی , نوشته فرهاد حسن زاده, رمان روایت دختری ست که قید و بندهای سنتی دختر بودن را نمی پذیرد, رفتار پسرانه دارد, زمان جنگ ست و نویسنده با پرداختی واقع گرایانه, در ساختار روایت رمان نوجوان, که مملو است از باید نباید های بی ثمر,همه را آگاهانه کنار گذاشته, و با انتخاب لحن دختری پرجنب و جوش و فعال, و ساخت موقعیت ها, مکان ها, با نگاه واقع گرایانه توانسته ست رمانی خلق کند که بسیاری از چارچوب های کلیشه ای رایج در نوشتن برای نوجوان را دور بریزد و ثابت کند تنها با نوشتن پر جنب و جوش زنده از دوران نوجوانی, می توان رمان پر خواننده در میان نوجوانان نوشت, رمان هستی, از طرف مخاطبین ش, با استقبال خوبی مواجه شد و همین رفتار خلاقانه ی فرهادحسن زاده, درین عرصه, رمان نوجوان, بی مصرف بودن بسیاری از نظریات قیم مآبانه در زمینه ی ادبیات کودک و نوجوان را ثابت کند… بررسی دقیق رمان خوب هستی, درجای خود, می تواند برای شکلی از ادبیات, رمان نوجوان که به شدت در تسخیر ترجمه ست, می تواند راهگشا باشد. درین زمینه, آثار فرهاد حسن زاده بسیار تاثیرگذارست و منظر رمان نوجوان ایرانی را پیش روی علاقه مندان باز می کند و با رمان های پرمخاطب و خواندنی اش راهکار هم ارایه می دهد.

336 351 admin

نقد رمان «زيبا صدايم كن» در زنجان

اولین جلسه نقد کتاب در مرکز علوم و نجوم با حضور 11 نفر از اعضای کانون که در کارگاه‌های داستان تابستان حضور خوب و پررنگی داشتند برگزار شد، رمان «زیبا صدایم کن» تالیف فرهاد حسن زاده نقد و بررسی شد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان زنجان، اعضا از یک ماه پیش در جریان برگزاری این برنامه قرار گرفته بودند. زمان برنامه تعیین و به اعضا اعلام شد، مهمانان ویژه این برنامه اعضای سابق کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و جوانان موفق امروز بودند.
235 291 admin

بر منكرانش سلام!

زری نعيمی

نقدی بر كتاب همان لنگه كفش بنفش

باز هم بگوييد نمي‌شود و من باز هم مي‌گويم مي‌شود! شما هي مي‌گوييد: اصلا وقتي نويسنده مي‌خواهد «براي» كودك و نوجوان بنويسد، همين كلمه‌ي كوچك «براي» نوشته‌ي او را از ادبيت و ساخت هنري خارج مي‌كند چون بلافاصله «قيد» خورد به مخاطب و من مي‌گويم مي‌شود. يعني در غير اين صورت هم، نويسنده، وقتي مي‌نويسد (حال منتشر بكند يا نه)، يك «براي» دارد: براي خودش، براي دوستانش، براي پنج نفر، براي پنج هزار نفر.

235 291 admin

مديريت يك متن

روح الله مهدی پور عمرانی

نقدی بر كتاب همان لنگه كفش بنفش

كاربردهاي عموماً اداري واژه‌ي «مديريت»، سبب شده تا منتقدان و پژوهشگران، از ترس اتهام تكراري نويسي و كليشه‌اي بودن، نتوانند از عبارت «مديريت متن» استفاده كنند. گستره‌ي كاربرد مفهوم «مديريت»، امروزه تا جايي است كه مثلا آرايشگران، آژانس‌هاي ملكي و كرايه‌ي اتومبيل، گرمابه‌هاي عمومي (با آن‌كه نسل گرمابه‌هاي عمومي در كلان‌شهر‌ها رو به انقراض است) و حتي قهوه‌چي‌ها و كله‌پزان هم با قرار دادن يك مانيتور روي يك ميز و نصب تابلوي نئون چشمك‌زن، خود را مدير مي‌نامند و با قيد عبارت «با مديريت جديد» و مانند آن، ‌سعي در جذب مشتري دارند.

271 448 admin

صحبت‌هایی درباره‌ی کنار دریاچه‌ی نیمکت هفتم

ديدگاه يكی از خواننده‌های حرفه‌ای كتاب، يكی بچه‌های كانون پرورش فكری كرمانشاه درباره مجموعه داستان «كنار ديارچه، نيمكت هفتم».

آخر دنیا کجاست؟
از یک شروع عالی تا کاراکتر خانم مرادی، مش سلمان، بشکه‌ی شربت و یخ در حال آب شدن گرفته تا در ‌‌نهایت ورود آهو به کلاس و بی‌تاب بودن خانم مرادی برای بیرون رفتن، همگی برای نشستن در دل مخاطب در حرکت‌اند؛ حرکتی موفقیت آمیز…

کلاس دوم جن!
انار، عناب، مجیب، شنید، آقای اصغرآبادی، آقای استر‌آبادی، اعتصاب خودکار‌ها، مغناطیس نگاه مجیب، شلوار عنابی رنگی که دو سه شماره از پایش کوتاه‌تر بود و عاشقانه انار خوردن در طیف‌های رنگی منظمی قرار گرفته‌اند تا برسند به یک اعتصاب جانانه برای رژه رفتن روی اعصاب معلم، در کلاسی به نام کلاس دوم جن که تجربه‌ای است شیرین و فراموش نشدنی؛ برای کسانی که نگاهی از جنس نگاه شما دارند!

مثل همه‌ی خرگوش‌ها…
یک خرگوش لنگ هم می‌تواند به اندازه‌ی یک خرگوش سالم قیمت داشته باشد!
نمی‌دانم از جیک و پیک کردن پرنده‌ها بگویم یا از دیالوگ بامزه‌ی «شلام! شطور مطورید؟! چوچول موچول‌های ناژناژی!!»
پرداخت یک موضوع اجتماعی مهم در قالب یک داستان طنز با حضور کاراکتری مثل خرگوش.. فوق العاده است!

جزیره‌های پنبه‌ای…
کلیشه هم می‌تواند جذاب باشد؛ به شرط آنکه ذهنی نوین و پر از تصویر آن را پردازش کند…! در وصف جزیره‌های پنبه‌ای چند کلمه‌ای بیش ندارم، آن هم از زبان «محمد علی بهمنی» که می‌گوید:
زیبایی تو؛
حرف ندارد…
باید سکوت کرد…

چیکن فینگر!
………………………………………………………:)

مشق ماهی، اشک ماهی!
شیطنت خواهر کوچک‌تر… کتک خوردن سهیل بیچاره… بحث و جدل میان آن‌ها راجع به مسائل مختلف… و جالب‌تر از همه تلاش برای یافتن نوعی مشابهت بین آدم و ماهی…! جذاب است و البته دوست داشتنی!

کنار دریاچه نیمکت هفتم…
فرزانه، آش، پیانو، کامپیو‌تر، طلاهای مادر، کریم خان زند، معلم خصوصی، خنده‌ای مثل قل قل آب، کارخانه‌ی روغن نباتی، قاچاق مواد مخدر…
و در ‌‌نهایت آشوبی که در ذهن مخاطب به پا می‌کند…: (

و…
نقطه‌ی قوت مشترکی که نمی‌شود به سادگی از آن گذشت؛ بی‌طرف بودن و قضاوت نکردن نویسنده در همه‌ی داستان‌های این مجموعه است.
این امر موجب می‌شود که مخاطب پس از مطالعه‌ی کتاب به جزئیات داستان‌ها و موضوعات آن فکر کند؛ البته بدون هیچ پیش قضاوتی…

نوشدارو پس از مرگ سهراب!
از زمانی که ذهنم پر از کلمه و تصویر شد، تا حالا که حرف‌هایم را برای شما می‌نویسم، هیچگاه خودم را در رودربایستی تعریف و تمجید بی‌جا از کار کسی قرار نداده‌ام!
باید عرض کنم که شما هم از این قاعده مستثنا نیستید. بنابراین اگر از نوشته‌هایتان خوب گفتم به این دلیل است که قلمتان را دوست دارم. شاید چون نوشته‌های شما مرا به دنیای دیگری می‌برد؛ دنیایی فرا‌تر از زمین کروی شکل بدقواره…!!
بااحترام
شقایق محمدی
پاییز ۹۲

400 497 admin

سه قصه‌ی خیال‌انگیز با طعم پرسشگری

مجموعه داستان «پی تی کو… پی تی کو…» شامل سه قصه خیال‌انگیز با طعم پرسش‌ها و نکته‌های فلسفی و همچنین تفکر و تأمل‌برانگیز است که ذهن پرسشگر مخاطبان کودک را نشانه رفته و در عین سادگی، مفاهیم پیچیده‌ای را با زبان کودکانه بیان می‌کند.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و منتقدان ادبی، نوشتن داستان برای کودکان بر خلاف ظاهر ساده آن، کار دشواری است و نویسنده‌ای که می‌خواهد برای این گروه سنی داستان بنویسد، قبل از هر چیزی باید ارتباط درونی خود با کودک درونش را حتی در بزرگسالی همچنان حفظ کند. به بیان دیگر، نویسنده‌ای که برای کودکان می نویسد، به رغم وارد شدن به دنیای بزرگسالی، باید توانایی دیدن دنیای پیرامون خود از دریچه نگاه کودکان را همانند دوران کودکی خود حفظ کند. البته این به معنای آن نیست که این فرد از دانش و منطق دنیای بزرگسالی دور باشد، بلکه تأکیدی بر خویشتنداری نویسنده به هنگام نوشتن برای کودکان است.