نقد، پژوهش، پايان‌نامه

پايان‌نامه‌ها و مقاله‌های پژوهشي

∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇

نقد و يادداشت بر كتاب‌ها در رسانه‌ها

∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇∇

به بهانه‌ی رمان حیاط خلوت 150 150 فرهاد حسن‌زاده

به بهانه‌ی رمان حیاط خلوت

◊ حسین سناپور

حسین سناپور

این یادداشت را مدتی پیش حسین سناپور در وبلاگش منتشر  کرد. او اشاره‌ی درستی به شاخه‌ای از ادبیات دارد که با قضاوت و پیش‌داوری به آن نگریسته می‌شود.

رمان «حياط خلوت» نوشته‏‌ى فرهاد حسن‏‌زاده را تازه‌‏گى خواندم؛ رمانى كه در سال 82 منتشر شد و نامزد جايزه‏‌ى گلشيرى (در بخش رمان‌های اول) و چند جاى ديگر هم شد، اما انگار هيچ جا برنده نشد. رمان حياطِ خلوت آن قدر خوب هست كه تعجب كنم از اين جايزه نگرفتن‏‌اش در همان سال‏‌ها، و اين كه چرا بعد از حدود هشت سال فقط به چاپ سوم رسيده و آن هم در چاپ سوم فقط هزاروصد نسخه.

زيبا صدايم كن
اينجا… بالای جهان ايستاده‌ام و به زشتی‌هايش نگاه می‌كنم. من زيبا هستم. 424 400 فرهاد حسن‌زاده

اينجا… بالای جهان ايستاده‌ام و به زشتی‌هايش نگاه می‌كنم. من زيبا هستم.

یادداشتی بر زیبا صدایم کن

مهدی رجبی (نویسنده کودک و نوجوان)

 راستش اين يكي دو ماه چند بار سعي كردم يادداشتي براي معرفي رمان تازه‌ي فرهاد حسن‌زاده بنويسم. دلم نمي‌خواست كليشه‌اي و تصنعي باشد. دوست داشتم راحت و بي‌دغدغه بنويسم. تا اين‌كه جمله‌ي بالا آمد توي ذهنم. شايد اين جمله‌ چكيده‌ي رمان زيبا صدايم كن باشد. دختري مغموم و  معصوم كه توي اتاقك يكي از بلندترين تاوركرين‌هاي شهر ايستاده و به من… به تو… به شلوغي و بي‌رحمي عصر آهن و دود خيره شده است.

اين بار هم فرهاد حسن‌زاده به سراغ شخصيت‌هاي داستاني محبوبش رفته، دختران نوجوان. آن‌ها كه دستي بر آتش نوشتن دارند مي‌دانند نوشتن از زاويه‌ي نگاه و زاويه‌ ديدِ جنس مخالف كاري است كه به تبحر زيادي نياز دارد. فرهاد حسن‌زاده در هستي ثابت كرده بود كه مي‌تواند به خوبي در قالب شخصيت «هستي» فرو برود و جنوب جنگ‌زده را از نگاه دختري نوجوان روايت كند. اما اين بار فرهاد حسن‌زاده در كارش به نهايت پختگي و ايجاز رسيده است.

روزگار شیرین
یک عاشقانه‌ی بی‌ادعا 290 435 فرهاد حسن‌زاده

یک عاشقانه‌ی بی‌ادعا

آثار عاشقانه در ادبیات نوجوان ما کم است. نویسندگان به دلایل فرهنگی و اجتماعی کمتر به سوژه‌ی عشق می‌پردازند. هر وقت سخن از عشق به میان می‌آید، برخی آن را به مقوله‌ی جنسی محدود می‌کنند و حرف زدن از آن را فقط برای بزرگسالان مشروع و مجاز می‌شمارند. اما انسان با عشق به دنیا می‌آید. عشق فرزند به مادر و عشق مادر به فرزند اولین جلوه‌های عشق در زندگی است و بعد عشق به همنوع، عشق به حق و حقیقت و عشق به ارزش‌های والا در سراسر زندگی با انسان است. سخن گفتن از عشق سخن گفتن از زندگی است و نمی‌شود عشق را به سن خاصی محدود کرد. کمبود کتاب‌های نوجوانانه با مضمون عشق موجب شده نوجوان‌ها عشق را در کتاب‌های ترجمه و رمان‌های بزرگسالان و یا در فضاهای مجازی جست‌وجو کنند.

اين شيمپالوی پشمالو 256 310 فرهاد حسن‌زاده

اين شيمپالوی پشمالو

♦ علی مولوی

نویسنده‌ها آدم‌های عجیبی هستند؛ آن‌ها همیشه منتظر جرقه‌ای هستند که در ذهنشان زده شود و بعد از آن دیگر نمی‌شود جلویشان را گرفت و پشت سر هم می‌نویسند و می‌نویسند و می‌نویسند.

«فرهاد حسن‌زاده»، نویسنده‌ی شناخته‌شده‌ی ادبیات کودک و نوجوان و دبیر بخش ادبیات و طنز هفته‌نامه‌ی دوچرخه و ماهنامه‌ی سه‌چرخه هم از این دست نویسنده‌هاست. او در یک بعد از ظهر تابستانی در سال ۱۳۸۸، یک تصویرگری از هنرمندی به‌نام «امیلی براوو» را در یک مجله‌ی خارجی کودکان دید و ناگهان جرقه‌ای در ذهنش زده شد.

آقارنگی و گربه ناقلا
آهای با تو هستم 300 374 فرهاد حسن‌زاده

آهای با تو هستم

یادداشتی بر کتاب «آقارنگی و گربه ناقلا»

نلی محجوب

آهاى با تو هستم، با تو كه اين كتاب را ورق مى زنى و مى خوانى. شايد… كسى چه مى داند، شايد يك مرتبه گربه اى از صفحه هاى بعدى اين كتاب بيرون آمد و در يك چشم برهم زدن تو را خورد. البته اگر موش باشى. هستى؟

آقارنگى و گربه ناقلا نوشته «فرهاد حسن زاده» بيانى فانتزى است از جنگ و گريز پايان ناپذير موش و گربه. در اين كتاب با تصويرگرى على خدايى، داستان و سرگرمى در يك قالب در كنار هم قرار گرفته است. در مسير داستان كودك در صفحاتى بايد به دنبال موش هاى باهوشى كه پنهان شده اند به جست وجو بپردازد.

جلسه‌ای با نوجوانهای کتابخوان
حسن‌زاده: رمان «هستی» راه‌ غلبه بر مشکلات را به ما می‌آموزد 400 267 فرهاد حسن‌زاده

حسن‌زاده: رمان «هستی» راه‌ غلبه بر مشکلات را به ما می‌آموزد

فرهاد حسن‌زاده در نشست «کتابخوانی دسته جمعی نوجوانان» گفت: با توجه به این‌که ما در منطقه بحران‌خیز خاورمیانه زندگی می‌کنیم داستان‌هایی مانند «هستی» همواره می‌تواند راه‌های غلبه بر مشکلات را به ما بیاموزد.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست «کتابخوانی دسته جمعی نوجوانان» با حضور فرهاد حسن‌زاده؛ نویسنده و منتقد ادبیات کودک و نوجوان و رضوان خرمیان، نویسنده کودک و نوجوان با حضور جمعی از نوجوانان، عصر چهارشنبه (4 اسفندماه 1395) در کتاب فروشی کتاب داستان فرهنگسرای رسانه و شبکه‌های اجتماعی برگزار شد و کتاب «هستی» از نگاه مخاطبان مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

گفت‌وگو با هنرجویان ادبیات کودک در شورای کتاب کودک
در شورای كتاب كودك 448 336 فرهاد حسن‌زاده

در شورای كتاب كودك

يك عصر بارانی اسفندماه ۱۳۹۶ در جمع هنرجويان ادبيات كودك و نوجوان در شورای كتاب كودك. كسانی كه با شوق كتاب‌ها را می‌خوانند بر سر آن بحث می‌كنند تا به شناخت و دركی متفاوت از كتاب كودك برسند. فصل نهايی اين دوره آموزشی كار و مطالعه بر روی چهار كتاب فرهاد حسن‌زاده بود. آنها شخصيت‌های مونث كتاب‌های «هستی»، «زيبا صدايم كن»، «اين وبلاگ واگذار می‌شود» و «قصه‌های كوتی كوتی» را بررسی كرده بودند.

کوروش کرم‌پور
کی اشکاتو پاک می‌کنه 269 194 فرهاد حسن‌زاده

کی اشکاتو پاک می‌کنه

نگاهی به داستان «زیبا صدایم کن» نوشته فرهاد حسن زاده

کورش کرم پور

داستان «زیبا صدایم کن» نوشته فرهاد حسن‌زاده، تلاشی است برای پیشبرد داستان نویسی نوجوان در ادبیات فارسی. این را به جهت ساختار روایت امروزینش می‌گویم. از دیگر سو تعبیرپردازی‌ها، توصیف‌ها به کار بردن اصطلاحات گفتاری نسل جدید و … را نباید نادیده گرفت.

این تلاش به جهت تربیت خوانندگان جدید رمان نوجوان نیز قابل تقدیر است و یقینا فرهاد حسن زاده سهم بسزایی در شکل گیری این اتفاق تاریخی دارد.

خواننده‌ای که مرزها و درهم فرورفتگی‌ها داستان‌های موازی این داستان را با تلاش ساده سازی روایت او، درک خواهد کرد.

وقتش رسیده کمی پسته بشکنیم
شاعری که دنبال تازگی است 300 371 فرهاد حسن‌زاده

شاعری که دنبال تازگی است

به نقل از مهر، نخستین مجموعه شعر فرهاد حسن‌زاده با عنوان «وقتش رسیده کمی پسته بشکنیم»، در قالب طرح مجموعه «شعر نوجوان امروز» منتشر شده اما شعرها، اگرچه زیبا و خواندنی است، اما چندان نوجوانانه نیست.

نام مجموعه از یکی از شعرهای کوتاه حسن‌زاده گرفته شده است که در‌آن می‌خوانیم: «درهای بسته/ حرفی ندارند برای گفتن/ وقتش رسیده کمی پسته بشکنیم»

شاعر در این مجموعه، از تنهایی و دلتنگی انسان معاصر گفته و از آنچه دلخواه اوست. از چیزی که تازه است و تمام نمی‌شود: «من تمام حوصله‌هایم سر رفته/ دلم چیزی تازه می‌خواهد/ چیزی که تمام نشود هربار…» 

وقتش رسیده کمی پسته بشکنیم
دعوت از نوجوانی به مهمانی شعر 300 371 فرهاد حسن‌زاده

دعوت از نوجوانی به مهمانی شعر

نگاهي به مجموعه‌شعر «وقتش رسيده كمي پسته بشکنيم»

♦عباس تربن

احتمالاً خیلی‌ها نمی‌دانند فرهاد حسن‌زاده که داستان‌نویس شناخته ‌شده‌ای است، یکی از اولین کسانی است که در ایران برای نوجوانان مجموعه‌شعر طنز منتشر کرده است.

اما امسال انتشار کتاب «وقتش رسیده کمی پسته بشکنیم» که همه‌ی شعرهایش در قالب سپید سروده شده، چهره‌ي تازه‌تري از حسن‌زاده در حوزه‌ي شعر و شاعري به نوجوان‌ها نشان مي‌دهد.

    روزی روزگاری

    فرهاد حسن‌زاده

    فرهاد حسن زاده، فروردین ماه ۱۳۴۱ در آبادان به دنیا آمد. نویسندگی را در دوران نوجوانی با نگارش نمایشنامه و داستان‌های کوتاه شروع کرد. جنگ تحمیلی و زندگی در شرایط دشوار جنگ‌زدگی مدتی او را از نوشتن به شکل جدی بازداشت. هر چند او همواره به فعالیت هنری‌اش را ادامه داد و به هنرهایی مانند عکاسی، نقاشی، خطاطی، فیلنامه‌نویسی و موسیقی می‌پرداخت؛ اما در اواخر دهه‌ی شصت با نوشتن چند داستان‌ و شعر به شکل حرفه‌ای پا به دنیای نویسندگی کتاب برای کودکان و نوجوانان نهاد. اولین کتاب او «ماجرای روباه و زنبور» نام دارد که در سال ۱۳۷۰ به چاپ رسید. حسن‌زاده در سال ۱۳۷۲ به قصد برداشتن گام‌های بلندتر و ارتباط موثرتر در زمینه ادبیات کودک و نوجوان از شیراز به تهران کوچ کرد…

    دنیای کتاب‌ها... دنیای زیبایی‌ها

    کتاب‌ها و کتاب‌ها و کتاب‌ها...

    فرهاد حسن‌زاده برای تمامی گروه‌های سنی کتاب نوشته است. او داستان‌های تصویری برای خردسالان و کودکان، رمان، داستان‌های کوتاه، بازآفرینی متون کهن و زندگی‌نامه‌هایی برای نوجوان‌ها و چند رمان نیز برای بزرگسالان نوشته است.

    ترجمه شده است

    به زبان دیگران

    برخی از کتاب‌های این نویسنده به زبان‌های انگلیسی، چینی، مالایی، ترکی استانبولی و کردی ترجمه شده و برخی در حال ترجمه به زبان عربی و دیگر زبا‌ن‌هاست. همچنین تعدادی از کتاب‌هایش تبدیل به فیلم یا برنامه‌ی رادیو تلویزیونی شده است. «نمكی و مار عينكي»، «ماشو در مه» و «سنگ‌های آرزو» از كتاب‌هايي هستند كه از آن‌ها اقتباس شده است.

    بعضی از ویژگی‌های آثار :

    • نویسندگی در بیشتر قالب‌های ادبی مانند داستان كوتاه، داستان بلند، رمان، شعر، افسانه، فانتزی، طنز، زندگينامه، فيلم‌نامه.
    • نویسندگی برای تمامی گروه‌های سنی: خردسال، کودک، نوجوان و بزرگسال.
    • خلق آثاری تأثیرگذار، باورپذیر و استفاده از تكنيك‌های ادبی خاص و متفاوت.
    • خلق آثاری كه راوی آن‌ها کودکان و نوجوانان هستند؛ روايت‌هايی مملو از تصویرسازی‌های عینی و گفت‌وگوهای باورپذير.
    • پرداختن به موضوع‌های گوناگون اجتماعی چون جنگ، مهاجرت، کودکان كار و خيابان، بچه‌های بی‌سرپرست يا بدسرپرست و…
    • پرداختن به مسائلی که کمتر در آثار کودک و نوجوان دیده می‌شود، مانند جنگ و صلح، طبقات فرودست، افراد معلول، اختلالات شخصیتی‌ـ‌روانی و…
    • تنوع در انتخاب شخصیت‌های محوری و كنشگر (فعال). مشخصاً دخترانی که علیه برخی باورهای غلط ایستادگی می‌کنند.
    • بهره‌گیری از طنز در کلام و روایت‌های زنده و انتقادی از زندگی مردم كوچه و بازار.
    • زبان ساده و بهره‌گیری اصولی از ویژگی‌های زبان بومی و اصطلاح‌های عاميانه و ضرب‌المثل‌ها.

    او حرف‌های غیرکتابی‌اش را این‌جا می‌نویسد.

    به دیدارش بیایید و صدایش را بشنوید